Van bướm nhựa DN200

Van bướm nhựa DN200 là gì?

Van bướm nhựa DN200 là loại van công nghiệp dùng để đóng, mở hoặc điều tiết lưu lượng chất lỏng trong đường ống có đường kính danh nghĩa 200mm, tương đương khoảng 8 inch. 

Điểm khác biệt so với van bướm gang hay inox là toàn bộ phần thân và đĩa van được chế tạo từ vật liệu nhựa kỹ thuật như uPVC, CPVC, PPH hoặc PVDF. Nhờ đặc tính trơ với hóa chất và không bị gỉ sét, dòng van này được ưu tiên trong những môi trường mà kim loại nhanh chóng bị ăn mòn.

DN200 thuộc nhóm van cỡ lớn trong hệ thống đường ống nhựa, thường được lắp ở tuyến ống chính, nơi lưu lượng lớn và cần thao tác đóng mở nhanh. Với cùng kích thước, van bướm nhẹ hơn nhiều so với van cổng hay van cầu bằng kim loại, nên việc vận chuyển, lắp đặt và bảo trì cũng thuận tiện hơn. Kiểu kết nối phổ biến là kẹp giữa hai mặt bích (wafer) hoặc có tai bắt bu lông (lug), phù hợp với các tiêu chuẩn mặt bích như DIN, JIS, ANSI hay BS.

Cấu tạo và thông số kỹ thuật của Van bướm nhựa DN200

Một chiếc van bướm nhựa DN200 gồm bốn bộ phận chính: thân van, đĩa van, trục van và gioăng làm kín. Thân van có dạng vòng tròn, bên trong là đường dòng chảy và được lắp gioăng ôm sát. Đĩa van, hay còn gọi là cánh bướm, là chi tiết hình đĩa nằm giữa dòng chảy, được cố định vào trục. 

Trục van thường làm bằng inox hoặc thép bọc nhựa, đi xuyên qua thân để truyền lực xoay từ bộ điều khiển xuống đĩa. Gioăng làm kín thường dùng cao su EPDM cho nước và hóa chất thông thường, FKM (Viton) cho môi trường axit đậm đặc hoặc dung môi, và PTFE khi cần độ bền hóa học cao hơn.

Bộ phận vận hành có nhiều dạng tùy nhu cầu. Với cỡ DN200, tay gạt thủ công ít được dùng vì lực xoay lớn, nên người ta thường chọn tay quay vô lăng qua hộp số để thao tác nhẹ nhàng và chính xác hơn. Trong hệ thống tự động hóa, van được gắn bộ điều khiển điện hoặc khí nén để đóng mở từ xa.

Bảng thông số kỹ thuật van bướm nhựa DN200 

Nguyên lý hoạt động của Van bướm nhựa DN200

Van bướm nhựa DN200 hoạt động dựa trên chuyển động xoay của đĩa van quanh trục. Khi van ở trạng thái đóng, mặt đĩa nằm vuông góc với hướng dòng chảy và ép chặt vào gioăng, tạo nên lớp làm kín ngăn chất lỏng đi qua. Khi người vận hành xoay tay quay hoặc cấp tín hiệu cho bộ điều khiển, trục van quay và kéo đĩa van xoay theo. Góc xoay tối đa là 90 độ, từ vị trí đóng hoàn toàn đến vị trí mở hoàn toàn.

Khi đĩa van xoay song song với hướng dòng chảy, van ở trạng thái mở hoàn toàn và chất lỏng đi qua hai bên đĩa với tổn thất áp suất rất thấp. Ở các góc mở trung gian, đĩa van thu hẹp tiết diện dòng chảy, nhờ đó có thể điều tiết lưu lượng theo nhu cầu. Tuy nhiên, với van bướm cỡ lớn, việc điều tiết nên giới hạn trong khoảng góc mở vừa phải, tránh để van làm việc lâu ở vị trí hé mở nhỏ vì dòng chảy tốc độ cao có thể gây rung và mài mòn gioăng.

Ưu nhược điểm của Van bướm nhựa DN200

Ưu điểm lớn nhất của van bướm nhựa DN200 là khả năng chống ăn mòn. Van không bị gỉ trong môi trường ẩm, nước biển, axit loãng, kiềm hay muối, nên tuổi thọ cao hơn hẳn van kim loại trong cùng điều kiện. Trọng lượng nhẹ giúp giảm tải cho hệ thống giá đỡ ống, đồng thời việc lắp đặt có thể thực hiện với ít nhân công hơn.

Cấu tạo đơn giản, kích thước gọn và thời gian đóng mở nhanh là những lợi thế khác khi so với van cổng hay van cầu cùng kích cỡ. Giá thành cũng thấp hơn đáng kể so với van inox hoặc van lót nhựa ở kích thước lớn, rất có lợi cho các dự án cần lắp nhiều van.

Bên cạnh đó, sản phẩm cũng có những hạn chế cần cân nhắc. Vật liệu nhựa có giới hạn về nhiệt độ và áp suất, nên không thể dùng cho hơi nóng, dầu nóng hay các hệ thống áp lực cao. 

Nhựa chịu va đập và chịu lực kém hơn kim loại, dễ nứt vỡ nếu bị siết bu lông quá tay hoặc chịu tác động cơ học mạnh. Tia cực tím cũng làm nhựa lão hóa nếu van lắp ngoài trời mà không có biện pháp che chắn. Ngoài ra, gioăng cao su sẽ xuống cấp theo thời gian và cần được thay thế định kỳ để duy trì khả năng làm kín.

Ứng dụng của Van bướm nhựa DN200

Nhờ khả năng chịu hóa chất và không bị ăn mòn, van bướm nhựa DN200 được dùng rộng rãi trong ngành xử lý nước và nước thải. Tại các nhà máy cấp nước, trạm bơm hay hệ thống xử lý nước thải công nghiệp, van thường được lắp trên đường ống dẫn chính để kiểm soát dòng chảy và cô lập từng khu vực khi cần sửa chữa. Trong lĩnh vực hóa chất, van được dùng để dẫn axit, kiềm, dung dịch muối và nhiều loại hóa chất ăn mòn khác, với điều kiện chọn đúng loại nhựa và gioăng tương thích.

Ngành mạ điện, xi mạ, sản xuất phân bón và thuốc bảo vệ thực vật cũng sử dụng loại van này trong các tuyến ống dẫn dung dịch có tính ăn mòn cao. Ở lĩnh vực nuôi trồng thủy sản, các trại tôm, trại cá quy mô lớn dùng van bướm nhựa để điều phối nước biển và nước lợ, vì kim loại thông thường rất nhanh hỏng trong môi trường mặn. Ngoài ra, van còn xuất hiện trong hệ thống tưới tiêu nông nghiệp, hồ bơi công cộng, tháp giải nhiệt, nhà máy thực phẩm và đồ uống ở những vị trí không đòi hỏi nhiệt độ hay áp suất quá cao.

Hướng dẫn sử dụng Van bướm nhựa DN200

Trước khi lắp đặt, cần kiểm tra van có nguyên vẹn không, đĩa van có xoay trơn tru không và gioăng có bị biến dạng hay dính bẩn không. Đường ống phải được vệ sinh sạch sỏi, cặn và mảnh vụn hàn vì chúng có thể làm xước gioăng và đĩa van.

Khi đặt van vào giữa hai mặt bích, nên mở van hé khoảng vài chục độ để đĩa không va vào mặt bích, đồng thời căn chỉnh sao cho van nằm đúng tâm đường ống. Hai mặt bích phải song song và đồng trục, tránh dùng lực siết bu lông để kéo ống vào vị trí vì sẽ gây ứng suất lên thân van nhựa.

Bu lông cần được siết theo thứ tự đối xứng chéo, tăng lực dần qua nhiều lượt để lực ép phân bố đều lên gioăng. Không siết quá chặt vì thân nhựa có thể nứt hoặc biến dạng. Sau khi lắp xong, cần xoay thử van từ vị trí đóng sang mở để kiểm tra đĩa không chạm vào thành ống, rồi mới đưa vào vận hành thử với áp suất tăng từ từ. Trong quá trình sử dụng, việc đóng mở nên thực hiện đều tay và từ tốn, đặc biệt với van vận hành bằng tay quay, để tránh hiện tượng búa nước làm hư hỏng van và đường ống.

Lưu ý khi sử dụng Van bướm nhựa DN200

Điều quan trọng nhất là chọn đúng vật liệu thân van và gioăng phù hợp với môi chất, nồng độ và nhiệt độ làm việc. Cùng là hóa chất nhưng ở nồng độ hoặc nhiệt độ khác nhau, mức độ tương thích với nhựa và cao su có thể thay đổi rất nhiều, vì vậy nên tham khảo bảng tương thích hóa học của nhà sản xuất trước khi đặt hàng. Không sử dụng van vượt quá áp suất và nhiệt độ định mức, và nên chừa biên độ an toàn thay vì vận hành sát giới hạn.

Với van lắp ngoài trời, cần có biện pháp che nắng hoặc chọn loại nhựa có phụ gia chống tia cực tím để tránh giòn và nứt theo thời gian. Hệ thống ống cần được đỡ chắc chắn ở hai bên van để trọng lượng đường ống không dồn lên thân van. Nên kiểm tra định kỳ tình trạng gioăng, trục van và các điểm kết nối, đồng thời đóng mở van định kỳ nếu van ít khi hoạt động để tránh đĩa bị kẹt hoặc gioăng dính vào đĩa. 

Khi cần tháo van để bảo trì, phải xả hết áp suất và chất lỏng trong đoạn ống trước, đặc biệt cẩn trọng với đường ống dẫn hóa chất nguy hiểm. Cuối cùng, nên ưu tiên mua van từ nhà cung cấp uy tín, có đầy đủ chứng chỉ chất lượng và chế độ bảo hành rõ ràng để đảm bảo an toàn và độ bền cho toàn hệ thống.