Van bi DN32

Van bi DN32 là gì?

Van bi (Ball Valve) là loại van công nghiệp dùng để đóng, mở hoặc cô lập dòng chảy của lưu chất trong đường ống. Bộ phận điều khiển chính của van là một viên bi hình cầu có lỗ khoan xuyên tâm. Khi lỗ khoan thẳng hàng với đường ống, lưu chất đi qua. Khi viên bi xoay đi một góc 90 độ, thân bi chắn ngang đường ống và dòng chảy bị chặn hoàn toàn.

Van bi DN32 là dòng van có đường kính danh nghĩa 32mm, tương đương 1-1/4 inch, phù hợp với đường ống phi 42 (đường kính ngoài khoảng 42mm). Đây là kích thước trung bình, được dùng nhiều trong hệ thống cấp thoát nước, hệ thống khí nén, hệ thống hơi nóng, dầu và hóa chất ở quy mô vừa. DN32 đủ lớn để đảm bảo lưu lượng cho các nhánh ống chính của nhà xưởng, nhưng vẫn gọn nhẹ, dễ thao tác và dễ lắp đặt.

Nhờ cơ chế đóng mở nhanh và độ kín cao, van bi DN32 trở thành lựa chọn quen thuộc của kỹ sư cơ điện, thợ lắp đặt đường ống và các đơn vị vận hành nhà máy.

Cấu tạo và thông số kỹ thuật của van bi DN32

Cấu tạo van bi DN32 tiêu chuẩn gồm các bộ phận chính sau.

Thân van là phần vỏ ngoài chịu áp lực, chứa toàn bộ cơ cấu bên trong. Thân van thường làm từ inox 304, inox 316, đồng, gang, thép carbon hoặc nhựa (PVC, uPVC, PPR) tùy môi trường làm việc. Thân có thể là loại một mảnh, hai mảnh hoặc ba mảnh. Loại ba mảnh dễ tháo ra vệ sinh và thay gioăng mà không cần cắt đường ống.

Viên bi là bộ phận quan trọng nhất, hình cầu, bề mặt gia công nhẵn bóng để làm kín tốt và giảm ma sát. Bi thường được làm bằng inox hoặc thép mạ crom. Lỗ khoan có thể là dạng toàn phần (full bore), tức đường kính lỗ bằng đường kính ống nên ít gây tổn thất áp suất, hoặc dạng thu nhỏ (reduced bore).

Gioăng làm kín (seat) nằm hai bên viên bi, thường làm từ PTFE (Teflon), RPTFE hoặc cao su. Vật liệu này đảm bảo độ kín khít, chịu hóa chất và chịu nhiệt tốt.

Trục van (stem) nối viên bi với tay điều khiển, truyền chuyển động xoay từ bên ngoài vào bên trong. Trục có gioăng chống rò rỉ, và thiết kế chống bật trục giúp tăng an toàn khi vận hành.

Tay gạt hoặc bộ điều khiển là phần người dùng trực tiếp thao tác. Loại phổ biến nhất là tay gạt, ngoài ra còn có tay bướm, bộ điều khiển điện và bộ điều khiển khí nén cho hệ thống tự động hóa.

Kiểu kết nối gồm nối ren (BSP hoặc NPT), nối mặt bích theo chuẩn JIS, DIN hoặc ANSI, nối hàn hoặc nối rắc co, tùy hệ thống đường ống.

Dưới đây là bảng thông số kỹ thuật tham khảo cho van bi DN32 (1-1/4 inch) :

Nguyên lý hoạt động của Van bi DN32

Nguyên lý hoạt động của van bi DN32 khá đơn giản và dựa trên chuyển động xoay 90 độ. Khi người vận hành xoay tay gạt, lực được truyền qua trục van làm viên bi quay theo. Cơ chế này cũng tương tự ở các kích cỡ nhỏ hơn, nên nếu hệ thống đường ống của bạn có kích thước nhỏ hơn, bạn có thể mua van bi DN25 để sử dụng với nguyên lý vận hành giống như vậy.

Khi tay gạt song song với thân van, lỗ khoan trên viên bi thẳng hàng với đường ống. Van ở trạng thái mở hoàn toàn, lưu chất đi qua gần như không bị cản trở. Khi tay gạt vuông góc với thân van, viên bi đã xoay 90 độ, phần thân đặc của bi chặn ngang đường ống và hai gioăng ép sát vào bề mặt bi. Van ở trạng thái đóng, dòng chảy bị ngắt hoàn toàn.

Nhờ vậy, người dùng chỉ cần nhìn vị trí tay gạt là biết ngay van đang đóng hay mở. Với van điều khiển điện hoặc khí nén, nguyên lý vẫn như vậy, chỉ khác ở chỗ bộ truyền động thay con người xoay trục van, giúp đóng mở từ xa hoặc tự động theo chương trình.

Ưu nhược điểm của van bi DN32

Ưu điểm lớn nhất của van bi DN32 là đóng mở nhanh, chỉ cần xoay một phần tư vòng. Van làm kín rất tốt, ít rò rỉ ngay cả sau thời gian dài sử dụng. Với loại bi toàn phần, tổn thất áp suất khi mở hoàn toàn rất thấp. Van có kết cấu đơn giản, bền, ít phải bảo trì, mô-men vận hành nhỏ nên thao tác nhẹ nhàng. Sản phẩm có nhiều chất liệu và kiểu kết nối nên dễ chọn theo từng hệ thống. Giá thành cũng hợp lý so với nhiều loại van khác có cùng kích thước.

Bên cạnh đó, van bi vẫn có một số hạn chế. Van không phù hợp để điều tiết lưu lượng thường xuyên. Nếu để van mở hé trong thời gian dài, dòng chảy tốc độ cao sẽ làm mòn gioăng và viên bi, gây rò rỉ. 

Với lưu chất có nhiều cặn bẩn hoặc hạt rắn, cặn có thể kẹt giữa bi và gioăng làm van khó xoay hoặc đóng không kín. Van bi đóng mở quá nhanh cũng có thể gây hiện tượng búa nước trong hệ thống. Ngoài ra, van nhựa bị giới hạn về nhiệt độ và áp suất, còn van inox 316 có giá cao hơn đáng kể so với van đồng hoặc gang.

Ứng dụng của van bi DN32

Nhờ tính linh hoạt, van bi DN32 xuất hiện trong rất nhiều lĩnh vực. Trong hệ thống cấp thoát nước, van được lắp trên đường ống dẫn nước sạch, nước thải, nước sinh hoạt cho tòa nhà, chung cư và khu công nghiệp. Trong hệ thống phòng cháy chữa cháy và xử lý nước, van dùng để cô lập từng đoạn ống khi cần bảo trì. Nếu đường ống của bạn có lưu lượng lớn hơn hoặc cần tăng công suất cấp nước, bạn có thể mua van bi DN40 để đảm bảo dòng chảy ổn định và đồng bộ với kích thước đường ống.

Trong công nghiệp, van bi DN32 được dùng cho hệ thống khí nén, hơi nóng, dầu thủy lực và đường ống dẫn nhiên liệu. Ngành hóa chất ưu tiên van inox 316 hoặc van nhựa để chống ăn mòn. Ngành thực phẩm và đồ uống thường chọn van inox 304 vì đảm bảo vệ sinh, dễ làm sạch. Ngoài ra, van còn phổ biến trong hệ thống tưới tiêu nông nghiệp, hồ bơi, lò hơi, hệ thống HVAC và các trạm bơm.

Hướng dẫn sử dụng van bi DN32

Trước khi lắp đặt, bạn cần chọn đúng loại van phù hợp với lưu chất, áp suất và nhiệt độ của hệ thống, đồng thời kiểm tra van không bị nứt, móp hoặc có vật lạ bên trong. Đường ống cũng cần được vệ sinh sạch cặn bẩn, mạt kim loại hay vụn hàn để tránh làm xước viên bi và gioăng.

Khi lắp đặt, hãy xác định kiểu kết nối của van. Với van nối ren, quấn băng tan hoặc keo làm kín quanh ren ngoài rồi siết vừa lực, không siết quá mạnh để tránh nứt thân van, nhất là với van đồng hoặc nhựa. Với van mặt bích, đặt gioăng đúng vị trí và siết bu lông theo thứ tự chéo, đều tay để mặt bích không bị vênh. Van nên đặt ở vị trí đủ không gian để xoay tay gạt hết hành trình 90 độ.

Khi vận hành, hãy xoay tay gạt từ từ để mở hoặc đóng hoàn toàn, tránh đóng đột ngột trên đường ống áp lực cao để hạn chế búa nước. Sau khi lắp xong, nên mở van từ từ, kiểm tra các mối nối xem có rò rỉ không, rồi mới đưa hệ thống vào hoạt động chính thức.

Lưu ý khi sử dụng van bi DN32

Điều quan trọng đầu tiên là không dùng van bi để điều tiết lưu lượng. Van chỉ nên ở trạng thái mở hết hoặc đóng hết. Nếu cần điều chỉnh dòng chảy, hãy chọn van điều khiển chuyên dụng như van cầu hoặc van bướm.

Bạn cần chọn vật liệu phù hợp với môi trường làm việc, ví dụ dùng inox 316 cho hóa chất ăn mòn, hoặc gioăng chịu nhiệt cho đường ống hơi nóng. Không sử dụng van vượt quá áp suất và nhiệt độ cho phép của nhà sản xuất, vì đây là nguyên nhân phổ biến gây rò rỉ và hỏng van.

Với những van ít được thao tác, nên đóng mở thử định kỳ để tránh bi bị kẹt do cặn bám hoặc gỉ sét. Khi bảo trì, phải xả hết áp suất trong đường ống trước khi tháo van. Nếu van bị rò rỉ ở trục, có thể siết nhẹ đai ốc trục hoặc thay gioăng trục. Nếu rò rỉ ở bi, nên thay gioăng seat hoặc thay mới van.

Cuối cùng, hãy ưu tiên mua van từ nhà cung cấp uy tín, có đầy đủ chứng nhận chất lượng và chế độ bảo hành rõ ràng. Một chiếc van bi DN32 chất lượng, được chọn đúng và sử dụng đúng cách sẽ hoạt động ổn định trong nhiều năm, giúp hệ thống an toàn và tiết kiệm chi phí bảo trì..