Van Bi Tay Gạt DN20

Van bi tay gạt DN20 là gì?

Van bi tay gạt DN20 là loại van đóng mở dòng chảy bằng viên bi có lỗ xuyên tâm, được điều khiển thủ công qua một tay gạt. Ký hiệu DN20 chỉ đường kính danh nghĩa 20 mm, tương đương cỡ ren 3/4 inch (còn gọi là van bi 20 hoặc van bi phi 27 theo cách gọi của thợ ống nước). Đây là kích thước rất phổ biến trong hệ thống cấp nước gia đình, nhà xưởng nhỏ và các đường ống công nghiệp có lưu lượng vừa phải.

Điểm làm nên sự phổ biến của van bi tay gạt là thao tác đơn giản. Chỉ cần xoay tay gạt một góc 90 độ là van chuyển từ trạng thái mở hoàn toàn sang đóng kín, nên người dùng không cần dụng cụ hay kỹ thuật phức tạp. 

Van được sản xuất từ nhiều vật liệu như đồng thau, gang, thép carbon hoặc nhựa (PVC, uPVC, PPR), nên có thể chọn theo từng môi trường làm việc. Trong đó, van bi inox tay gạt (inox 304, inox 316) được ưa chuộng nhờ khả năng chống ăn mòn tốt, bền bỉ và phù hợp với cả môi trường hóa chất, thực phẩm lẫn nước nóng.

Cấu tạo và thông số kỹ thuật của Van bi tay gạt DN20

Để hiểu rõ cấu tạo van bi tay gạt DN20, bạn cần nắm các bộ phận chính sau. Thân van là phần vỏ chịu áp lực, chứa toàn bộ chi tiết bên trong, thường đúc liền hoặc chia hai, ba mảnh để tiện tháo lắp bảo trì. Viên bi là chi tiết quan trọng nhất, thường làm bằng inox, được khoan một lỗ tròn xuyên qua và đánh bóng bề mặt để giảm ma sát. Gioăng làm kín (seat) thường bằng PTFE (Teflon), nằm hai bên viên bi để chặn rò rỉ.

Trục van truyền chuyển động xoay từ tay gạt xuống viên bi, kèm các vòng đệm chống rò rỉ qua cổ van. Tay gạt thường bọc nhựa hoặc làm bằng thép, dùng để người vận hành thao tác, đồng thời chỉ báo vị trí đóng mở: tay gạt song song với đường ống là van mở, vuông góc là van đóng.

Dưới đây là bảng thông số kỹ thuật cho Van bi tay gạt DN20 (phổ biến loại inox 304 nối ren, tương đương 3/4 inch):

Nguyên lý hoạt động của Van bi tay gạt DN20

Nguyên lý của van bi khá trực quan. Bên trong thân van, viên bi nằm giữa hai gioăng làm kín và gắn với trục van. Khi tay gạt song song với đường ống, lỗ trên viên bi thẳng hàng với dòng chảy, môi chất đi qua gần như không bị cản trở. Lúc này van ở trạng thái mở hoàn toàn.

Khi xoay tay gạt 90 độ, viên bi quay theo và phần thân đặc của viên bi chắn ngang dòng chảy. Gioăng PTFE ép sát vào bề mặt bi tạo ra độ kín cao, ngăn môi chất đi qua. Khi cần mở lại, chỉ việc xoay tay gạt về vị trí ban đầu. Vì chuyển động chỉ là một phần tư vòng quay nên van đóng mở rất nhanh, ít hao mòn và gần như không gây tổn thất áp suất khi mở hoàn toàn.

Ưu điểm và nhược điểm của Van bi tay gạt DN20

Về ưu điểm, trước hết van bi tay gạt DN20 đóng mở nhanh và dễ thao tác, chỉ cần một động tác xoay tay. Độ kín khít rất tốt nhờ gioăng PTFE, hạn chế rò rỉ trong thời gian dài. Van có kết cấu nhỏ gọn, độ bền cao, tuổi thọ dài nếu dùng đúng điều kiện. 

Tổn thất áp suất khi mở hoàn toàn thấp vì lòng van thông suốt. Giá thành hợp lý, dễ tìm mua và dễ thay thế do kích thước DN20 là cỡ rất phổ biến. Ngoài ra, nhìn vị trí tay gạt là biết ngay van đang đóng hay mở, rất thuận tiện cho kiểm tra vận hành.

Về nhược điểm, van bi tay gạt không phù hợp để điều tiết lưu lượng chính xác. Nếu để van mở một phần trong thời gian dài, gioăng và viên bi dễ bị mài mòn do dòng chảy tốc độ cao. Việc đóng van quá nhanh có thể gây hiện tượng búa nước trong hệ thống đường ống lớn. Vì vậy, khi lựa chọn van bi tay gạt 1 2 chính hãng, bạn nên cân nhắc kỹ điều kiện vận hành thực tế của hệ thống.

Gioăng PTFE có giới hạn về nhiệt độ và áp suất, nên cần chọn đúng dòng van cho từng ứng dụng. Cuối cùng, vì vận hành thủ công nên van không phù hợp với hệ thống cần tự động hóa, trừ khi lắp thêm bộ điều khiển điện hoặc khí nén.

Ứng dụng của Van bi tay gạt DN20

Nhờ kích thước vừa phải và độ tin cậy cao, van bi tay gạt DN20 xuất hiện ở rất nhiều lĩnh vực. Trong dân dụng, van thường được lắp ở đường cấp nước vào nhà, bình nóng lạnh, máy bơm, bồn chứa nước và hệ thống tưới tiêu. Trong công nghiệp nhẹ, van dùng cho đường nước làm mát, đường khí nén, hệ thống xử lý nước và dây chuyền sản xuất thực phẩm, đồ uống (với van inox 304 hoặc 316). 

Trong lĩnh vực cơ khí và nhiệt, van được dùng cho đường dầu, đường hơi áp thấp, hệ thống lò hơi phụ trợ và hệ thống sưởi. Với những ứng dụng chịu nhiệt và áp lực như vậy, nhiều đơn vị ưu tiên chọn van bi tay gạt kitz chính hãng nhờ thân van bằng đồng hoặc inox bền chắc, đóng mở nhanh và vận hành ổn định. Trong khi đó, van nhựa DN20 lại phổ biến trong ngành hóa chất nhẹ, nuôi trồng thủy sản và xử lý nước thải nhờ khả năng chống ăn mòn tốt.

Hướng dẫn sử dụng Van bi tay gạt DN20

Trước khi lắp đặt, cần kiểm tra van có đúng cỡ DN20, đúng chuẩn ren và vật liệu phù hợp với môi chất. Sau đó vệ sinh sạch đầu ống, xả bỏ cặn bẩn, mạt kim loại để tránh làm xước gioăng và viên bi. Khi nối ren, quấn băng tan (teflon) theo chiều ren từ 5 đến 7 vòng rồi vặn van vào ống. Dùng cờ lê hoặc mỏ lết siết vào phần thân gần đầu ren đang lắp, tuyệt đối không dùng tay gạt làm điểm tựa để siết vì dễ làm hỏng trục van.

Khi vận hành, xoay tay gạt nhẹ nhàng đến hết hành trình. Tay gạt song song với đường ống là mở, vuông góc là đóng. Sau khi lắp xong, nên mở nước hoặc đưa môi chất vào từ từ, kiểm tra các vị trí kết nối xem có rò rỉ không. Nếu thấy nhỏ giọt ở chân ren, cần xả áp, tháo ra và quấn lại băng tan thay vì siết quá chặt.

Lưu ý khi sử dụng Van bi tay gạt DN20

Để van bền và an toàn, người dùng cần lưu ý một số điểm quan trọng. Chọn đúng vật liệu theo môi chất và nhiệt độ, ví dụ dùng inox cho môi trường ăn mòn nhẹ hoặc thực phẩm, đồng cho nước sạch, nhựa cho hóa chất phù hợp. Không dùng van vượt quá áp suất và nhiệt độ ghi trên thân hoặc catalogue của nhà sản xuất. Không dùng van bi để điều tiết lưu lượng, chỉ nên ở trạng thái mở hoàn toàn hoặc đóng hoàn toàn. 

Với hệ thống áp suất cao, nên đóng van từ từ để hạn chế búa nước. Không dùng ống nối dài để tăng lực xoay tay gạt, nếu van bị kẹt cần kiểm tra nguyên nhân thay vì cố xoay mạnh. Với van ít sử dụng, nên thao tác đóng mở định kỳ để tránh kẹt do cặn bám. Cuối cùng, nên mua van từ nhà cung cấp uy tín, có đầy đủ chứng nhận chất lượng (CO, CQ) để đảm bảo độ bền và an toàn lâu dài.